De verduurzaming van het Vlaamse gebouwenpatrimonium is een dringende maar complexe uitdaging. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het energiegebruik en de CO₂-uitstoot. Hoewel Vlaanderen sterk inzet op energiebesparende maatregelen en innovatieve bouw- en renovatietechnologieën, blijkt in de praktijk dat hun prestaties vaak achterblijven bij de verwachtingen. Weersinvloeden, uitvoeringsdetails en bewonersgedrag hebben een grotere impact dan berekeningen voorspellen. Om de kloof tussen onderzoek, industrie en praktijk te verkleinen, opent vandaag in Thor Park Genk ConstrucThor, een nieuwe Vlaamse testfaciliteit voor klimaatneutraal bouwen. ConstrucThor biedt bedrijven en industriële partners een unieke omgeving om innovatieve bouw- en renovatieoplossingen op ware schaal te testen, te optimaliseren en sneller te valoriseren richting markttoepassingen.
ConstrucThor werd ontwikkeld door een interdisciplinair team van KU Leuven en maakt deel uit van het Open Thor Living Lab, in nauwe samenwerking met EnergyVille. De officiële opening vindt plaats in aanwezigheid van o.a. minister-president van de Vlaamse regering Matthias Diependaele, burgemeester van Stad Genk Wim Dries, vicerector van KU Leuven Stefaan Vaes en General Manager van EnergyVille Bram De Wispelaere.
Testen voorbij het labo
Waar innovatieve bouwoplossingen vandaag vaak worden getest in sterk gecontroleerde labo-omstandigheden, vertrekt ConstrucThor expliciet vanuit de chaotische realiteit van het bouwen en renoveren. Wisselende weersomstandigheden, bestaande bouwpraktijken en onvoorspelbaar gebruikersgedrag worden hier bewust meegenomen. Dat maakt de infrastructuur bijzonder relevant voor bedrijven die hun producten, systemen of concepten willen valideren vóór grootschalige commercialisatie.
De infrastructuur bestaat uit meerdere complementaire modules. Centraal staat het hoofdgebouw waarvan gevel en dak zijn opgedeeld in testzones. Bedrijven en onderzoekers kunnen hier uiteenlopende renovatie- en nieuwbouwoplossingen systematisch vergelijken onder identieke omstandigheden.
Aansluitend bevindt zich een demonteerbaar en aanpasbaar kantoorgebouw waarin over drie verdiepingen verschillende vloer- en plafondopbouwen (van zware beton- tot lichtgewicht houtconstructies) worden gecombineerd. Deze configuraties maken het mogelijk om innovatieve geveloplossingen te testen in combinatie met op maat gemaakte HVAC-systemen, uitgerust met geavanceerde controlesystemen.
Daarnaast omvat de site een open bouwkavel voor modulaire nieuwbouw en zijn drie oude gebouwen zo realistisch mogelijk gereconstrueerd. Het gaat om typische gebouwen die we terugvinden in elk Vlaamse stad of gemeente en die bijzonder relevant zijn voor de renovatiemarkt: een herenwoning uit de jaren 30, een driegevelwoning uit de jaren 50 en een drie verdiepingen tellend appartmentsgebouw uit de jaren 70. Deze gebouwen zijn uitgerust met de typische complexe details uit die tijd en laten toe om duurzame en kosteneffectieve renovatie-oplossingen onder realistische omstandigheden uit te proberen. Een ondergrondse tunnel verbindt de verschillende modules en bevat verschillende klimaatneutrale verwarmingstechnieken om flexibel nieuwe oplossingen te testen.
Circulair gebouwd en met virtuele bewoners
ConstrucThor is niet alleen een testfaciliteit, het is zelf een toonbeeld van circulair bouwen. Waar mogelijk zijn de materialen afkomstig uit afgebroken gebouwen en is het gebouw ontworpen voor demontage en hergebruik. Deze aanpak sluit aan bij de groeiende industriële interesse in circulaire materialen, modulaire bouwsystemen en nieuwe businessmodellen binnen de bouwsector.
De renovatiewoningen worden bovendien uitgerust met virtuele bewoners die het gebruik van de gebouwen simuleren, zoals verwarming, ventilatie, elektriciteit- en warmwaterverbruik. In combinatie met natuurlijke klimaatschommelingen maakt dit het mogelijk om het werkelijke energiegebruik, comfort en de levensduur van bouwoplossingen nauwkeurig te analyseren.
Van materiaalinnovatie tot geïntegreerde energiesystemen
ConstrucThor maakt het mogelijk om op ware schaal een brede waaier aan technologieën te testen: van circulaire en bio-gebaseerde bouwmaterialen tot modulaire en demonteerbare constructiesystemen met aandacht voor hun bouwfysische prestaties. Daarnaast kunnen geïntegreerde hernieuwbare energietechnologieën worden onderzocht, zoals zonne-energie, geothermische en lucht-waterwarmtepompen met bijzondere aandacht voor toepassing in bestaande gebouwen.
Platform voor samenwerking en kennisdeling
ConstrucThor is opgevat als een open innovatie-infrastructuur waar onderzoeksgroepen, bedrijven uit de bouw- en energiesector, opleidingsinstellingen en beleidsmakers kunnen samenwerken. De faciliteit biedt een onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde omgeving om innovaties te testen, te vergelijken en te onderbouwen met meetbare data.
De infrastructuur behoort tot het innovatie-ecosysteem van Thor Park in Genk en fungeert als een cruciale schakel tussen onderzoek, praktijk en beleid: het versnelt de valorisatie van nieuwe technologieën, ondersteunt industriële innovatie en draagt bij aan een snellere en kosteneffectievere verduurzaming van het Vlaamse gebouwenpatrimonium.
